۶ نوامبر ۲۰۲۶ - مطالعه‌ای بر روی بیش از ۷۵,۰۰۰ فرد مبتلا به دیابت نوع ۲ نشان داد که در میان بیماران مبتلا به آلبومینوری (وجود پروتئین آلبومین در ادرار)، استفاده از مهارکننده‌های SGLT2 یا آگونیست‌های گیرنده  GLP-1منجر به کاهش پیشرفت بیماری کلیوی می‌شود؛ اما این مزیت در بیماران فاقد آلبومینوری مشاهده نشد.

دو بیمار مبتلا به دیابت نوع ۲ ممکن است با وجود داشتن سطح هموگلوبین A1c(میانگین قند خون) و عملکرد کلیوی مشابه، با خطر‌های متفاوتی برای پیشرفت بیماری کلیوی روبرو باشند. یکی از آن‌ها ممکن است دفع آلبومین در ادرار داشته باشد، در حالی که دیگری هیچ نشانه‌ای از آلبومینوری نشان ندهد. آیا این تفاوت باید بر انتخاب نوع درمان برای کنترل قند خون تأثیر بگذارد؟ تحقیقات جدید منتشر شده در مجله  BMJنشان می‌دهد که میزان دفع آلبومین در ادرار می‌تواند به شناسایی بیمارانی کمک کند که با مصرف برخی داروهای دیابت، محافظت بیشتری برای کلیه‌هایشان دریافت می‌کنند.

این مطالعه، پیامدهای کلیوی را در میان بیمارانی که داروهای مهارکننده کوترانسپورتر سدیم-گلوکز ۲ (SGLT2) یا آگونیست‌های گیرنده پپتید-۱ شبه گلوکاگون (GLP-1) را دریافت می‌کردند، در مقایسه با سایر درمان‌های خط دوم بررسی کرد.

محققان به سرپرستی الکساندر تورچین، سوابق الکترونیک سلامت و ادعاهای بیمه را در ۱۰ سیستم مراقبت‌های بهداشتی ایالات متحده و دو طرح بیمه ملی مورد تجزیه و تحلیل قرار دادند. این مطالعه شامل ۷۵,۴۵۵ بزرگسال مبتلا به دیابت نوع ۲ بود که قبل از شروع یک داروی کمکی برای کنترل قند، تنها از متفورمین استفاده می‌کردند. شرکت‌کنندگان دارای خطر قلبی-عروقی متوسط و نرخ فیلتراسیون گلومرولی تخمینی (eGFR) حداقل ۴۵ میلی‌لیتر بر دقیقه بودند.

از این میان، ۶۱,۵۸۳ بیمار (تقریباً ۸۲ درصد) فاقد آلبومینوری بودند. اما نسبت آلبومین به کراتینین در ادرار ۱۳,۸۷۲ بیمار باقی‌مانده، حداقل ۳۰ میلی‌گرم بر گرم بود. میانگین سنی شرکت کنندگان ۶۰ سال، میانگین هموگلوبین  A1cآنها برابر با ۷.۸ درصد و میانگین دوره پیگیری ۳۲ ماه بود.

محققان، اثرات مهارکننده‌های  SGLT2یا آگونیست‌های  GLP-1را با داروهای سولفونیل‌اوره و مهارکننده‌های  DPP-4مقایسه کردند. پیشرفت بیماری کلیوی به صورت دو برابر شدن کراتینین سرم یا کاهش  eGFRبه زیر ۱۵ میلی‌لیتر بر دقیقه تعریف شد.

یافته‌های کلیدی:

·  در میان بیماران مبتلا به آلبومینوری، خطر تخمینی پنج‌ساله تخریب کلیه ها با استفاده از مهارکننده‌های  SGLT2یا آگونیست‌های  GLP-1برابر با ۳.۲ درصد بود، در حالی که این میزان با مهارکننده‌های  DPP-4برابر با ۵.۴ درصد بود.

·  استفاده از مهارکننده‌های  SGLT2یا آگونیست‌های  GLP-1با کاهش ۴۰ درصدی خطر نسبی تخریب کلیه همراه بود که معادل ۲.۲ درصد کاهش خطر مطلق در طول پنج سال است.

·  در میان بیماران فاقد آلبومینوری، خطر تخمینی پنج‌ساله تخریب کلیه ها با استفاده از مهارکننده‌های  SGLT2یا آگونیست‌های  GLP-1برابر با ۲.۴ درصد و با مهارکننده‌های  DPP-4برابر با ۲.۱ درصد بود که تفاوت آماری معناداری بین این دو گروه مشاهده نشد.

·  در بیماران فاقد آلبومینوری، استفاده از سولفونیل‌اوره‌ها با ۳۱ درصد خطر بالاتر نسبت به مهارکننده‌های  DPP-4همراه بود.

این یافته‌ها بر اهمیت اندازه‌گیری آلبومین در ادرار هنگام ارزیابی خطر کلیوی در بیماران دیابتی تأکید می‌کند. وجود  eGFRدر محدوده نرمال لزوماً به معنای عدم وجود بیماری کلیوی ناشی از دیابت نیست؛ زیرا آلبومینوری می‌تواند خطر بالای بیماری کلیوی را پیش از آنکه کاهش قابل توجهی در عملکرد فیلتراسیون کلیه رخ دهد، شناسایی کند.

با این حال، این مطالعه نیازمند تفسیر دقیق است. این یک تحلیل مشاهده‌ای بود که برای شبیه‌سازی یک کارآزمایی بالینی طراحی شده بود، نه یک کارآزمایی تصادفی‌سازی شده؛ بنابراین تفاوت بین گروه‌های درمانی ممکن است بر یافته‌ها تأثیر گذاشته باشد. همچنین، این مطالعه مهارکننده‌های SGLT2 و آگونیست‌های  GLP-1را با هم تحلیل کرده است، بنابراین نمی‌توان ثابت کرد که هر دو گروه دارویی دقیقاً یک اثر محافظتی را دارند یا اینکه هر دو در بیماران فاقد آلبومینوری بی‌اثر هستند.

برای پزشکان، این یافته‌ها از بررسی روتین همزمان نرخ eGFR و نسبت آلبومین به کراتینین در بیماران دیابتی نوع ۲ حمایت می‌کند. هنگامی که آلبومینوری وجود دارد، محافظت از کلیه ها باید در کنار کنترل قند خون و خطر قلبی-عروقی، به یک اولویت مهم در انتخاب درمان تبدیل شود. با این حال، عدم وجود آلبومینوری نباید به معنای حذف خودکار بیماران از دریافت داروهای  SGLT2یا  GLP-1باشد، زیرا این داروها کاربردهای اثبات‌شده دیگری نیز دارند.

این مطالعه یک اصل بالینی مهم را تقویت کرد: خطر بیماری کلیوی در دیابت را نمی‌توان تنها از طریق کراتینین سرم یا  eGFRارزیابی کرد؛ اندازه‌گیری آلبومینوری می‌تواند بیمارانی را که در معرض خطر بیشتری هستند شناسایی کرده و به پزشکان در تصمیم‌گیری‌ برای درمان های شخصی‌سازی‌شده کمک کند.

منبع:

https://medicaldialogues.in/diabetes-endocrinology/news/sglt2-inhibitors-and-glp-1-drugs-show-greater-kidney-benefits-in-diabetes-patients-with-albuminuria-bmj-182805